Dit jaar haalde nog iedere maand een middelbare school de publiciteit vanwege circulerende naaktfoto’s en filmpjes van leerlingen. Sexting heet het. Een kwart van de jongeren heeft dit soort pikante beelden van zichzelf. Een op vijf deelt het ook met anderen. 

Dit blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim veertienhonderd jongeren tussen de 12 en 24 jaar. Twee jaar geleden deelde een op de zeven jongeren (15 procent) naaktafbeeldingen van zichzelf. Sexting lijkt steeds normaler te worden voor jongeren. 

Spijt

De overgrote meerderheid (74 procent) heeft er geen spijt van: ze vinden het spannend en ze vertrouwen de ontvanger erop dat het prive blijft. Als de foto’s uitlekken, zijn de gevolgen soms niet te overzien. Begin dit jaar maakte een veertienjarige jongen uit Enschede een einde aan zijn leven nadat zijn naaktfoto op Instagram belandde. In Zeeland werden drie meisjes opgepakt nadat zij (gemanipuleerde) beelden op Instagram plaatsten van leeftijdsgenoten. De politie onderzoekt de zaak. Ook op een school in Apeldoorn is de politie ingeschakeld vanwege ‘sexting’.

18 procent van de jongeren die seksueel getinte foto's naar anderen sturen, heeft er spijt van. Met name meisjes geven dit aan. Ze maakten de foto’s soms onder invloed van alcohol. Achteraf vinden ze het naïef van zichzelf dat ze niet beter hebben nagedacht over de gevolgen van verdere verspreiding. Het vriendje van toen bleek een boze ex te worden. 

Jonge meisjes

Het zijn jonge meisjes van wie de foto’s in verkeerde handen kwamen, soms nog maar twaalf of dertien jaar oud. Ze durven geen nee te zeggen op een verzoek om naaktfoto’s en blijven jarenlang worstelen met de gevolgen. Hieronder komen enkele slachtoffers aan het woord:

"Ik heb er veel problemen mee gehad. De foto's werden als chantage middel gebruikt. Degene die ze ontvangen had dreigde ermee. Ik moest en zou nog meer sturen of hij zou het via social media delen. Hij had al hele lijsten van mijn vrienden en familie bij elkaar verzameld. Ik kon toen niet anders dan nog meer sturen." 

"Het waren foto's van mij, toen ik net 13 was, genomen door mijn toenmalige vriendje van 16. Hij heeft ze doorgestuurd naar 2500 man. Het heeft een heel negatief effect gehad op mijn zelfbeeld en eigenwaarde.”

"Ik ben er heel onzeker van geworden en mijn vertrouwen in jongens/ mannen is grotendeels weg. De schaamte die het met zich meebrengt, kan in de puberteit een grotere impact hebben dan dat je zou verwachten."

Foto voor altijd op internet

Ook Anne maakte het mee dat haar naaktfoto werd doorgestuurd. Op haar vijftiende verstuurt ze een naaktfoto naar een jongen die ze leuk vindt. Het blijkt minder serieus dan ze aanvankelijk dacht en ze verbreekt de relatie. De jongen verstuurde foto na de breuk naar de hele school. “Uit stoerheid”, denkt ze nu. 

De gevolgen zijn groot. Ze wordt uitgescholden en durft haar medescholieren uit schaamte niet meer onder ogen te komen. Leraren weten zich geen raad met de situatie. De stress gaat zo ver dat ze een conversiestoornis oploopt waardoor ze uitvalverschijnselen krijgt. Ze belandt driekwart jaar in een rolstoel. Inmiddels wordt ze behandeld in een speciale kliniek en gaat het een stuk beter.

Haar advies voor anderen die dit overkomt: schakel hulp in en praat met mensen. Voor de meiden (en jongens) die erover denken pikante plaatjes te sturen? Denk er nog even heel goed over naar. Eenmaal op internet, kom je er nooit meer van af. 

Meer voorlichting

Jongeren zijn ervan overtuigd dat voorlichting nodig is en zou helpen om problemen te voorkomen (64 procent). Tweederde zegt nog nooit voorlichting te hebben gehad over sexting op school (67 procent). De voorlichting zou al bij de meest kwetsbare groep, jonge pubers, moeten beginnen.

Vanavond in EenVandaag meer nieuws uit ons Opiniepanel over het sexting-onderzoek onder jongeren. Wat betekent het als je foto uitlekt? We spreken met slachtoffer Anne en met haar behandelaar van Yes We Can Clinics, een kliniek waar slachtoffers terechtkunnen. Anne is niet haar echte naam, ze doet haar verhaal anoniem omdat ze niet herkend wil worden.

En: hoe licht je jongeren voor over de risico’s van sexting? Wat doe je als een plaatje uitlekt? We praten met Klaas Hiemstra van School en Veiligheid en kijken mee op een voorlichtingsavond van toneelgroep Playback dat interactieve avonden organiseert voor ouders met pubers op de middelbare school.